Sztuczna inteligencja coraz częściej pomaga konsumentom wybierać produkty, porównywać oferty i analizować parametry techniczne. Ale czy AI naprawdę działa jak pomocny doradca, czy raczej jak cyfrowy sprzedawca prowadzący użytkownika do koszyka?

To jedno z najważniejszych pytań, które pojawiło się w rozmowie przygotowanej dla Keroi.pl. Gościem Dawida Łukasiewicza był Maciej Pieniak — analityk biznesowo-systemowy, autor publikacji o sztucznej inteligencji, transformacji cyfrowej i praktycznym wykorzystaniu AI w procesach decyzyjnych.

Rozmowa dotyczyła agentów AI dla konsumentów, zakupów wspieranych przez sztuczną inteligencję, systemów rekomendacyjnych oraz tego, jak korzystać z AI bez oddawania jej odpowiedzialności za własne decyzje.

AI w zakupach: pomocnik, doradca czy sprzedawca?

AI może dziś realnie wspierać konsumenta. Może wyjaśniać parametry techniczne, porównywać produkty, przygotowywać checklisty, wskazywać pytania do sklepu lub producenta i pomagać odróżnić rzeczywistą potrzebę od chwilowego impulsu zakupowego.

Jednocześnie warto pamiętać, że nie każde narzędzie AI działa z tej samej pozycji. Ogólny asystent AI, taki jak ChatGPT, Gemini, Copilot czy Claude, może pomagać w analizie wyboru. Natomiast AI osadzona w sklepie, marketplace lub aplikacji producenta może być częścią procesu sprzedaży. To nie musi być nic złego, ale konsument powinien wiedzieć, czy rozmawia z neutralnym pomocnikiem, systemem rekomendacyjnym, wyszukiwarką produktów czy cyfrowym sprzedawcą.

AI może pomagać w zakupach, ale nie kupuje za nas rozsądku.

Najlepsze pytanie do AI nie brzmi: „co mam kupić?”

Jednym z najważniejszych wniosków z rozmowy jest zmiana sposobu zadawania pytań. Konsument nie powinien traktować AI jak wyroczni, która ma wskazać jeden „najlepszy” produkt. Lepsze podejście polega na wykorzystaniu AI jako narzędzia do uporządkowania procesu decyzyjnego.

Zamiast pytać: „jaki laptop kupić?”, warto opisać potrzebę: do czego laptop będzie używany, jaki jest budżet, jakie są ograniczenia, co jest naprawdę ważne, a co tylko miłym dodatkiem. Dopiero potem można poprosić AI o listę kryteriów, porównanie opcji i wskazanie danych, które trzeba samodzielnie zweryfikować u producenta lub sprzedawcy.

Agenci AI dla konsumentów a odpowiedzialność za decyzję

W rozmowie pojawia się ważne rozróżnienie między chatbotem, asystentem AI i agentem AI. Chatbot głównie odpowiada na pytania. Asystent AI może pomagać w analizie. Agent AI zaczyna działać w procesie: może zbierać informacje, porównywać opcje, przygotowywać rekomendacje, a w przyszłości być może wykonywać część czynności zakupowych.

Im bliżej transakcji znajduje się system AI, tym większe znaczenie mają przejrzystość, kontrola i możliwość weryfikacji. Konsument powinien wiedzieć, czy rekomendacja wynika z jego potrzeb, dostępności produktu, marży, promocji, sponsorowania, historii zachowań czy ustawień danego sklepu.

Na co uważać przy AI w zakupach?

AI potrafi brzmieć bardzo pewnie nawet wtedy, gdy się myli. W zakupach może to oznaczać błędną informację o parametrach produktu, cenie, kompatybilności, warunkach gwarancji, dostępności części albo kosztach eksploatacji.

• Nieaktualne dane — AI może korzystać z informacji, które nie odpowiadają aktualnej ofercie sklepu.
• Brak neutralności rekomendacji — system sklepowy może wspierać cele sprzedażowe, a nie wyłącznie interes konsumenta.
• Nadmierna personalizacja — AI może dobierać argumenty tak, aby skuteczniej przekonać użytkownika.
• Niejasna odpowiedzialność — warto sprawdzić, czy odpowiedź AI jest wiążąca dla sprzedawcy.
• Ryzyko nadmiernego zaufania — szczególnie u dzieci, seniorów i osób mniej technicznych.

Regulaminy, gwarancje i polityki danych mają coraz większe znaczenie

Zakupy wspierane przez AI to nie tylko porównanie parametrów. Coraz częściej produktem jest cały ekosystem: urządzenie, aplikacja, konto użytkownika, chmura, aktualizacje, dane, regulamin i obsługa posprzedażowa.

Dotyczy to szczególnie urządzeń smart home, robotów konsumenckich, kamer, elektroniki połączonej z internetem i produktów wymagających aplikacji mobilnej. Przy takich zakupach warto pytać nie tylko o sam sprzęt, ale też o to, jakie dane są zbierane, jak długo producent zapewnia aktualizacje, czy urządzenie działa bez chmury i co stanie się po zakończeniu wsparcia aplikacji.

AI może pomagać kupować mądrzej, jeśli użytkownik zachowa kontrolę

Najważniejszy wniosek z rozmowy jest prosty: AI może być bardzo dobrym asystentem, ale nie powinna zastępować samodzielnej decyzji konsumenta. Jej największa wartość pojawia się wtedy, gdy pomaga zrozumieć potrzebę, uporządkować kryteria i wskazać obszary wymagające weryfikacji.

Dlatego zamiast pytać AI: „co mam kupić?”, lepiej zapytać: „pomóż mi zrozumieć, jak podjąć dobrą decyzję”. To różnica między oddaniem steru algorytmowi a wykorzystaniem technologii jako narzędzia wspierającego świadomy wybór.

Zobacz rozmowę

Pełna rozmowa jest dostępna na kanale YouTube. Materiał ma charakter edukacyjny i popularnonaukowy. Nie stanowi porady prawnej, finansowej ani zakupowej. Przy decyzjach zakupowych warto samodzielnie sprawdzać źródła, regulaminy, gwarancje i warunki korzystania z usług AI.

Rozmowa: Dawid Łukasiewicz i Maciej Pieniak
Temat: agenci AI dla konsumentów, świadome zakupy, rekomendacje produktowe i sztuczna inteligencja w procesie decyzyjnym

Materiały uzupełniające

• Maciej Pieniak — analityk biznesowo-systemowy, autor publikacji o sztucznej inteligencji, transformacji cyfrowej, automatyzacji procesów i praktycznym wykorzystaniu AI w biznesie oraz IT.
• Analiza biznesowa — wymagania biznesowe, procesy, BPMN, dokumentacja analityczna, przypadki użycia i projektowanie rozwiązań biznesowych.
• Analityk systemowy — analiza systemowa, wymagania systemowe, UML, BPMN, API, integracje, dokumentacja systemowa i AI w pracy analityka.